Khi sống tại Nhật Bản, chắc hẳn nhiều bố mẹ đã từng nhìn thấy các lớp học Kumon ở gần nhà hoặc gần các ga tàu. Đây là một hình thức giáo dục khá quen thuộc với các gia đình Nhật, đặc biệt đối với trẻ trong độ tuổi mầm non và tiểu học.
Nếu bạn đang cân nhắc cho con học Kumon nhưng chưa biết chương trình này có phù hợp với con mình hay không, bài viết dưới đây sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ hơn về cách học, ưu điểm, hạn chế và những điều cần cân nhắc trước khi đăng ký.
Kumon là lớp học như thế nào?
Kumon là hình thức học tập trong đó trẻ làm các bài tập được thiết kế theo từng cấp độ. Điểm đặc trưng là trẻ không nhất thiết phải học cùng một nội dung theo đúng độ tuổi, mà có thể bắt đầu từ mức độ phù hợp với khả năng hiện tại và từng bước nâng cao.
Thông thường, trẻ sẽ đến lớp 2 buổi mỗi tuần, chẳng hạn thứ Hai và thứ Năm hoặc thứ Ba và thứ Sáu.
Tùy độ tuổi và chương trình, trẻ có thể bắt đầu làm quen với Kumon từ khi còn nhỏ. Với trẻ dưới 3 tuổi, có chương trình Baby Kumon; từ khoảng 3 tuổi trở lên, trẻ có thể học các môn chính như:
-
Toán – 算数・数学
-
Quốc ngữ – 国語
-
Tiếng Anh – 英語
Một điểm khá đặc trưng của Kumon là ngoài thời gian học tại lớp, trẻ còn có bài tập về nhà hằng ngày. Vì vậy, việc duy trì thói quen học tập đều đặn là một phần quan trọng của phương pháp này.
Có nên cho con học Kumon không?
Theo mình, câu trả lời không phải là “nên” hay “không nên” cho tất cả trẻ, mà quan trọng nhất là Kumon có phù hợp với tính cách, khả năng và nhu cầu của từng bé hay không.
Nếu gia đình muốn xây dựng cho con một thói quen học tập đều đặn, rèn khả năng tự làm bài và trẻ cũng cảm thấy hứng thú với việc học, Kumon có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Tuy nhiên, bố mẹ không nên chỉ nhìn vào việc “học trước chương trình” mà quyết định ngay. Tốt nhất là cho trẻ học thử trước, quan sát phản ứng của con và xem con có cảm thấy thoải mái khi đến lớp hay không.
Đặc biệt với trẻ khoảng 3–4 tuổi, việc trẻ có thích môi trường lớp học hay không khá quan trọng. Nếu trẻ chưa sẵn sàng, việc ép con học quá sớm có thể khiến việc học trở thành áp lực.
Nên cho con học môn nào: Toán, Quốc ngữ hay Tiếng Anh?
Kumon có nhiều môn học để lựa chọn, nhưng theo kinh nghiệm của mình, không nhất thiết phải cho trẻ học cả ba môn ngay từ đầu.
Bé nhà mình chỉ học Toán – 算数 vì đây là môn bé thích nhất.
Một điều mình khá thích ở chương trình Toán là trẻ không chỉ làm các phép tính mà ở giai đoạn đầu còn được luyện những kỹ năng cơ bản như tô, nối và viết theo đường nét. Những bài tập này giúp trẻ làm quen với việc điều khiển bút, từ đó hỗ trợ cho việc tập viết chữ và viết số.
Vì vậy, dù bé không học môn Quốc ngữ, mình vẫn thấy khả năng cầm bút và viết của con được rèn luyện khá tốt.
Còn môn Quốc ngữ thì sao?
Môn Quốc ngữ có thể phù hợp với những bé cần rèn đọc, viết và khả năng sử dụng tiếng Nhật.
Tuy nhiên, nếu trẻ còn nhỏ và đã có khá nhiều hoạt động trong ngày, bố mẹ cũng nên cân nhắc lượng bài tập. Với trẻ khoảng 3–4 tuổi, theo mình, điều quan trọng là duy trì được sự hứng thú với việc học, thay vì học quá nhiều môn cùng lúc.
Còn tiếng Anh Kumon?
Tiếng Anh cũng là một lựa chọn mà bố mẹ có thể cân nhắc.
Tuy nhiên, bố mẹ cần xác định mục tiêu của mình khi cho con học tiếng Anh. Nếu mục tiêu chính là làm quen với chữ, từ vựng, đọc và nghe thì chương trình có thể phù hợp.
Ngược lại, nếu bố mẹ mong muốn con có nhiều cơ hội giao tiếp và sử dụng tiếng Anh trong tình huống thực tế, thì nên tìm hiểu thêm các hình thức học khác để bổ sung.
Với gia đình mình, bé chưa thực sự hứng thú với tiếng Anh nên mình không cho con học thêm môn này.
Những ưu điểm khi cho trẻ học Kumon
1. Hình thành thói quen học tập
Trẻ có thời gian học cố định mỗi tuần và có bài tập về nhà. Việc duy trì bài tập hằng ngày có thể giúp trẻ hình thành thói quen ngồi vào bàn và hoàn thành một nhiệm vụ nhất định.
2. Rèn khả năng tự làm bài
Trẻ được làm bài theo từng bước và dần hình thành thói quen tự mình giải quyết bài tập thay vì lúc nào cũng chờ bố mẹ hướng dẫn.
3. Hỗ trợ rèn chữ và khả năng điều khiển bút
Đặc biệt với trẻ nhỏ, các bài tập viết và tô theo đường nét có thể giúp trẻ làm quen với việc điều khiển bút.
4. Trẻ có cơ hội làm quen với môi trường tập thể
Khi đến lớp thường xuyên, trẻ có cơ hội tiếp xúc với giáo viên và những bạn nhỏ khác. Với một số bé, việc này có thể giúp trẻ trở nên tự tin và chủ động hơn.
5. Giáo viên đôi khi có thể khiến trẻ hợp tác hơn bố mẹ
Đây là điều mình nhận thấy khá rõ khi con còn nhỏ.
Có những việc bố mẹ nói nhiều lần nhưng trẻ không muốn làm, trong khi giáo viên hướng dẫn thì trẻ lại hợp tác rất tốt. Vì vậy, đối với một số bé 3–4 tuổi, môi trường lớp học có thể tạo động lực học tập tốt hơn so với việc chỉ học ở nhà.
6. Phù hợp với những gia đình bố mẹ bận rộn
Nếu lớp học ở gần nhà, thời gian trẻ học tại lớp cũng giúp bố mẹ có thêm một khoảng thời gian để làm việc nhà, chuẩn bị bữa tối hoặc giải quyết những công việc khác.
Tuy nhiên, bố mẹ vẫn nên theo dõi quá trình học của con thay vì hoàn toàn phó mặc cho lớp học.
Những hạn chế cần cân nhắc
Bên cạnh những ưu điểm, Kumon cũng có những điểm mà bố mẹ nên cân nhắc trước khi đăng ký.
1. Bài tập có tính lặp lại cao
Đây là một trong những đặc điểm khá rõ của phương pháp Kumon.
Việc lặp lại giúp trẻ luyện tập và củng cố kỹ năng, nhưng với một số trẻ, việc làm những dạng bài tương tự nhiều lần có thể gây cảm giác nhàm chán.
Nếu trẻ vốn thích khám phá, sáng tạo và học thông qua nhiều hình thức khác nhau, bố mẹ nên cân bằng Kumon với các hoạt động khác.
2. Lượng bài tập có thể khá nhiều đối với trẻ nhỏ
Ngoài bài tập tại lớp, trẻ còn có bài tập mang về nhà.
Nếu học nhiều môn cùng lúc, tổng lượng bài tập sẽ tăng lên. Với trẻ nhỏ, bố mẹ cần cân nhắc để con vẫn có đủ thời gian chơi, vận động, đọc sách và giao tiếp với gia đình.
3. Chi phí tăng nếu học nhiều môn
Nếu chỉ học một môn, mức chi phí sẽ khác so với việc đăng ký hai hoặc ba môn. Vì vậy, bố mẹ nên cân nhắc mục tiêu học tập trước khi đăng ký nhiều môn cùng lúc.
4. Có thể ảnh hưởng đến hứng thú học trên lớp nếu trẻ học trước quá xa
Một số trẻ học Kumon khá nhanh và có thể học trước nội dung đang được học ở trường.
Điều này có mặt tích cực là trẻ có thể cảm thấy tự tin hơn. Tuy nhiên, nếu trẻ đã biết trước quá nhiều, đôi khi trẻ có thể cảm thấy nội dung trên lớp quá dễ hoặc chủ quan vì nghĩ rằng mình đã biết rồi.
5. Không nên chỉ dựa vào Kumon để phát triển tư duy
Đây là điểm mình đặc biệt muốn lưu ý.
Kumon có thế mạnh trong việc rèn luyện tính đều đặn, khả năng tính toán, đọc hiểu và kỹ năng làm bài thông qua luyện tập, nhưng trẻ vẫn cần nhiều hoạt động khác để phát triển khả năng tư duy và sáng tạo.
Ví dụ, bố mẹ có thể cho trẻ:
-
Chơi xếp hình và lego.
-
Đọc sách và kể lại nội dung.
-
Chơi các trò chơi tư duy.
-
Vẽ tranh và làm đồ thủ công.
-
Chơi ngoài trời và vận động.
-
Đặt câu hỏi “Tại sao?” và khuyến khích trẻ tự tìm câu trả lời.
-
Cho trẻ giải quyết những tình huống thực tế thay vì chỉ làm bài tập trên giấy.
Theo mình, trẻ nên học Kumon đến bao nhiêu tuổi?
Đây là quan điểm cá nhân dựa trên trải nghiệm của gia đình mình, nên không phải là quy tắc áp dụng cho tất cả trẻ.
Mình cho rằng giai đoạn mầm non và những năm đầu tiểu học có thể là thời điểm khá phù hợp để tận dụng những ưu điểm của Kumon như tạo thói quen học tập, luyện chữ, luyện tính toán và hình thành tính tự lập.
Sau đó, tùy vào tính cách và nhu cầu của từng bé, bố mẹ có thể đánh giá lại.
Nếu trẻ vẫn thích Kumon, học mà không cảm thấy áp lực và gia đình thấy chương trình phù hợp thì hoàn toàn có thể tiếp tục.
Ngược lại, nếu trẻ bắt đầu cảm thấy chán, lượng bài tập chiếm quá nhiều thời gian hoặc ảnh hưởng đến việc vui chơi, vận động và những hoạt động khác, bố mẹ cũng nên cân nhắc điều chỉnh.
Làm thế nào để sử dụng Kumon hiệu quả hơn?
Theo mình, điều quan trọng nhất là đừng coi Kumon là toàn bộ việc học của trẻ.
Bố mẹ không nên chỉ đưa con đến lớp rồi giao hoàn toàn việc học cho giáo viên. Hãy quan sát xem con đang học gì, con có gặp khó khăn ở đâu và con có thực sự hiểu nội dung hay chỉ đang làm bài theo thói quen.
Ví dụ, nếu con đang học toán, ngoài việc làm bài tập Kumon, bố mẹ có thể đưa toán vào cuộc sống hằng ngày:
“Con có 3 quả táo, mẹ cho thêm 2 quả nữa thì có tất cả bao nhiêu quả?”
Hoặc khi đi siêu thị, có thể cùng con đếm số lượng, so sánh giá tiền, phân loại đồ vật…
Những hoạt động như vậy giúp trẻ hiểu rằng kiến thức không chỉ nằm trong những trang bài tập mà còn xuất hiện trong cuộc sống hằng ngày.
Có nhất thiết phải đưa con đến lớp Kumon không?
Nếu bố mẹ thích phương pháp và giáo trình Kumon nhưng không có nhiều thời gian đưa đón con, có thể tìm hiểu các tài liệu học tập phù hợp để sử dụng tại nhà.
Đây cũng là một cách để bố mẹ chủ động điều chỉnh tốc độ học theo khả năng của con.
Tuy nhiên, nếu tự học tại nhà, bố mẹ cần lưu ý rằng điều quan trọng không chỉ là hoàn thành hết bài tập, mà còn phải tạo được môi trường học tập thoải mái và khuyến khích trẻ suy nghĩ.
Kết luận
Kumon có những ưu điểm rất rõ như giúp trẻ hình thành thói quen học tập, rèn luyện sự tập trung, khả năng tự làm bài và củng cố những kỹ năng cơ bản thông qua việc luyện tập thường xuyên.
Tuy nhiên, Kumon cũng không phải là phương pháp phù hợp với mọi trẻ.
Theo kinh nghiệm của mình, bố mẹ nên quan sát tính cách, sở thích và khả năng của con, cho con học thử nếu có thể, sau đó mới quyết định.
Và quan trọng nhất, dù trẻ có học Kumon hay không, hãy cố gắng dành cho con thời gian chơi, vận động, đọc sách, khám phá và tự mình suy nghĩ.
Bởi vì mục tiêu cuối cùng của việc học không chỉ là làm được nhiều bài tập hơn, mà còn là giúp trẻ biết suy nghĩ, tự học và cảm thấy vui khi khám phá những điều mới.